Help, ik ben dom!
Laatst werd ik weer eens geconfronteerd met de term frictiewerkloosheid. Prachtige naam en interessant verschijnsel. Ik klikte gauw even naar Wikipedia en las:
Frictiewerkloosheid is dat deel van de werkloosheid dat veroorzaakt wordt door fricties op de arbeidsmarkt. Fricties (wrijvingen) tussen vraag en aanbod zijn onvermijdelijk bij een markt die zo complex is als de arbeidsmarkt. Arbeid is heterogeen: een aanbieder van arbeid kan niet willekeurig welke arbeid verrichten.
Frictiewerkloosheid is dat deel van de werkloosheid dat veroorzaakt wordt door fricties op de arbeidsmarkt. Fricties (wrijvingen) tussen vraag en aanbod zijn onvermijdelijk bij een markt die zo complex is als de arbeidsmarkt. Arbeid is heterogeen: een aanbieder van arbeid kan niet willekeurig welke arbeid verrichten.
Frictiewerkloosheid is dat deel van de werkloosheid dat veroorzaakt wordt door fricties op de arbeidsmarkt. Fricties (wrijvingen) tussen vraag en aanbod zijn onvermijdelijk bij een markt die zo complex is als de arbeidsmarkt. Arbeid is heterogeen: een aanbieder van arbeid kan niet willekeurig welke arbeid verrichten. Opleiding en ervaring zijn bepalend, en evenzo de persoonlijke eigenschappen van de aanbieder en de karakteristieken van het werk.
Ook op dit moment zie je op de arbeidsmarkt weer de nodige fricties. Veel werklozen (met allerlei opleidingsniveaus) enerzijds, maar ook veel banen (die al voor langere tijd openstaan) anderzijds. Is dat dan allemaal de schuld van de frictiewerkloosheid? Bestaat er dan werkelijk zo een groot gat tussen de beschikbare capaciteiten versus de benodigde capaciteiten? Of bestaan er ook andere oorzaken? Tijd voor een onderzoekje dus!
3-letter woorden
Eerst maar eens op naar de bekende vacaturesites, even mijn eigen marktwaarde toetsen. Oeps, na een half uurtje zoeken, spitten en graven ben ik er niet op vooruit gegaan. Ik begin langzaam het idee te krijgen dat ik ondanks mijn 42 jaar al tot het fossiele tijdperk hoor. Maar erger nog, dat mijn intelligentieniveau toch echt lager ligt dan wat ik mezelf jarenlang heb voorgehouden. Al die 3-letter woorden in advertenties, ongetwijfeld prachtige afkortingen, maar ik ken ze niet, ik snap ze niet, laat staan dat ik er aan voldoe. Wat een deceptie. Vanmorgen opgestaan met een overdosis energie en zelfvertrouwen en nu volledig in zak en as, want ik ben dom!
Of zou het meevallen? In veel vacatureteksten vliegen de afkortingen je om de oren. Je zou bijna gaan denken dat je toch echt superspecialist moet zijn wil je in Nederland aan het werk komen en blijven. Als je zo naar de arbeidsmarkt kijkt met naast de zoektocht naar een schaap met 5 of meer poten, ook nog een schaap met een zeer uitgebreid afkortvocabulaire, tja dan ontstaat er vanzelf een groot verschil in wat er gevraagd wordt versus wat er beschikbaar is.
Dus misschien ben ik zo dom nog niet en hoef ik alleen mijn afkortvocabulaire uit te breiden. Of misschien zouden “we” als arbeidsmarkt iets doordachter en slimmer met vacatures om kunnen gaan.
Kennis & ervaring
Dat vroeger kennis en ervaring belangrijke kenmerken waren bij het aannemen van mensen is goed te verklaren. Kennis was niet in overvloed beschikbaar, ervaring bood een soort zekerheid voor de werkgevers dat de nieuwe medewerker daadwerkelijk kon wat hij of zij zei te kunnen. Maar vroeger is voorbij en we leven in een tijdperk waar ca. elke 12 uur de hoeveelheid beschikbare kennis op de wereld verdubbelt. Betekent dat je als je ’s morgens wakker wordt, je twee keer zo dom bent als de dag ervoor? Nee, natuurlijk niet, maar kennis heeft een hele andere positie en waarde ingenomen. Kennis is voor een groot deel (specialistische kennis daargelaten) op iedere plek beschikbaar. Daar waar de UMTS-masten bereik hebben is veel kennis vrij beschikbaar.
Ervaring in functies is en blijft een kwestie van doen. Voor veel mensen geldt bovendien dat als ze eenmaal een trucje twee of drie keer hebben gedaan bij verschillende werkgevers, ze er niet op zitten te wachten om datzelfde trucje bij weer een nieuwe werkgever te gaan doen. Mensen zijn meer als ooit op zoek naar ontwikkeling, uitdaging, afwisseling en groei. Daar komt bij dat functies van vandaag enkele jaren geleden nog niet bestonden. De levenscyclus van functies is in die zin ook enorm ingekort. Wie kan voorspellen wat de belangrijkste functies over 10 jaar zijn?
Kennis & ervaring zijn daarmee het makkelijkst ontwikkelbaar. Vaardigheden en drive zijn een stuk lastiger ontwikkelbaar en bovendien een betere voorspeller van succes. En toch wordt nog steeds heel veel geselecteerd op basis van kennis en ervaring. Meer dan de helft van de mensen die op zoek zijn naar een volgende stap in hun carrière zouden graag een overstap maken naar een andere branche. Deze (doel)groep wordt gemakshalve genegeerd door alleen te selecteren op kennis en ervaring.
Uitzonderingen
Gelukkig zijn er ook mooie uitzonderingen. Bedrijven die erg goed nadenken over vacatures en wat nou echt belangrijk is om die vacature goed in te kunnen vullen. Ze denken goed na welke doelgroepen ze willen aanspreken en zoeken juist naar diversiteit. Ze durven zichzelf realistisch positief te presenteren en kijken kritisch hoe belangrijk kennis en ervaring voor de functie zijn. Resultaat is dat “de vijver” ineens veel groter is geworden. Meer selecteren op basis van vaardigheden en drive levert veel meer potentiële kandidaten op. Dan blijkt die frictiewerkloosheid eigenlijk wel mee te vallen. Misschien ben ik dan toch zo dom niet en gloort er ook voor mij nieuwe hoop aan de horizon.
