Arbeidsmarkt als olietanker
Hoe meer ik me verdiep in de arbeidsmarkt, des te groter wordt mijn verwondering en verbazing over dit fenomeen. De arbeidsmarkt zou een zeer dynamische markt moeten zijn die met zijn tijd meegaat en waar, zoals op de meeste andere markten, het schaarse goed (de mens) centraal staat. Helaas…… de arbeidsmarkt lijkt meer op een grote olietanker in een kleine haven. Onmanoeuvreerbaar, log, aan de grond gelopen en vol met fossiele denkbeelden, methodes en instrumenten.
Het begint natuurlijk met al die prachtige oneliners over het menselijk kapitaal. In allerlei varianten en talen valt er waarschijnlijk een prachtig overzicht te maken met de mooiste oneliners van belangrijke en minder belangrijke mensen. Allemaal over dat mensen het onderscheidende vermogen van een organisatie zijn en daarmee het belangrijkste kapitaal van de organisatie. Mooi, dan zou datzelfde kapitaal dus op de balans van een organisatie zichtbaar moeten zijn. Dat is het ook, maar helaas altijd aan de kostenkant!
500 jaar CV
Het volgende item is het CV. De hele arbeidsmarkt lijkt te draaien om het CV. Ooit, 500 jaar geleden, schreef Leonardo Da Vinci het eerste CV. Nu, 500 jaar later, wordt het CV nog steeds gebruikt.
Mijn keuze voor mijn studierichting was niet bepaald een keuze vanuit een zware overtuiging dat exact die studierichting de juiste was voor mij. Mijn eerste baan was aanpakken wat er in een slechte tijd beschikbaar was. Toch is die combinatie van studierichting en eerste baan voor een heel groot deel bepalend voor veel mensen hoe hun carrière er verder uitziet. Niet omdat ze dat willen, maar omdat dat op het CV staat wat als uitgangspunt wordt genomen bij selectie van solliciterende kandidaten. Overstappen naar een andere branche of andersoortige functie wordt daarmee erg lastig.
Organisaties die op zoek zijn naar de beste techneuten en het CV gebruiken als eerste selectie, weten één ding zeker. Als ze de beste CV’s er uit halen is het risico dat ze niet de beste techneuten hebben geselecteerd erg groot. De techneut is meestal niet de beste schrijver.
Rendement
Mensen hebben veel te bieden. Mensen die worden aangesproken op hun brede pallet aan talenten, ambities en kwaliteiten zijn energieke, gedreven en loyale medewerkers. Een bedrijf dat werknemers inhuurt zou zichzelf te kort doen als ze slechts een deel gebruikt van wat medewerkers te bieden hebben. Toch worden functiebeschrijvingen opgesteld waarin beschreven staat wat verwacht wordt van de werknemer. In veel functies wordt slechts een zeer beperkt beroep gedaan op wat medewerkers in huis hebben. Hoe formeler de organisatie hoe scherper de afbakening wordt. Uit allerlei onderzoeken komt naar voren dat het rendement uit mensen bijzonder laag ligt. De uitkomsten variëren tussen de 9% en 40%. Van het beschikbare talent gebruiken we in het gunstigste geval dus minder dan de helft van het beschikbare potentieel. Hoezo “The War for Talent”?
Leeftijd
Medewerkers boven de 50 zijn niets meer waard! Als je ze hebt, tja dan moet je ze maar houden, maar bij het zoeken ga je natuurlijk geen “oude” mensen binnen halen. Nee we blijven allemaal zoeken in de categorie 28-35, want alleen daar zit talent. Natuurlijk volslagen nonsens! Of toch niet? In een gesprek met één van onze kandidaten kwam het voorbeeld naar boven waarin zij had gesolliciteerd bij een middelgrote consultancyclub. Deze in onze ogen topper van 41 jaar oud kreeg te horen dat als ze 5 jaar jonger was geweest het bedrijf nog wel in haar had willen investeren, maar op deze leeftijd deden ze dat niet meer. Ik maar denken dat het leven pas begon na je 40e.
Woorden
Inmiddels kennen we vele zoekmachines als het gaat om vacatures en CV’s. Als je er even voor gaat zitten en je verdiept in wat je daar allemaal aantreft, dan ontdek je al vrij snel een aantal zaken.
Schaap met 5 poten
Oh ja, even over dat schaap met 5 of 35 poten. Als we dan toch een parallel met de natuur trekken. Heeft u er wel eens over nagedacht hoe een schaap met 5 poten (of meer) loopt? Niet sneller, niet beter maar juist trager en moeilijker. Sterker nog de kans dat een schaap met 5 poten in de natuur kan overleven is vrij klein. Een schaap met 3 poten daarentegen is prima in staat zich aan te passen en te overleven.
Zomaar een paar van die opvallende zaken in onze arbeidsmarkt. Waarschijnlijk kunt u ook nog allerlei voorbeelden aandragen, maar daar gaan we niet vrolijker van worden. Gelukkig zijn er ook organisaties, bureaus en mensen die wel in de gaten hebben dat de wereld de afgelopen 500 jaar een beetje veranderd is en hun manier van werken ook hebben aangepast. Die manier van werken omvat een belangrijke gemeenschappelijke component, namelijk dat de mens en zijn of haar capaciteiten centraal staat. Moeten we nog honderden jaren wachten tot ook anderen in de gaten krijgen dat het ook anders kan (en moet)? Ik denk het niet. Er vinden op dit moment gelijktijdig zoveel verschillende ontwikkelingen plaats op de arbeidsmarkt (en daarbuiten), dat de noodzaak bij veel organisaties snel genoeg duidelijk wordt. Ik begin al te glimlachen bij de gedachte!
